روال و رویه انتشار کتاب در ایران دهه 90


روال و رویه انتشار کتاب در ایران دهه 90

برای آشنائی افرادی که با کتاب رابطه دارند، -خوانندگان معمولا- ولی در جریان روال جاری و ادارای انتشار آن نیستند، لازم دیدم چند مورد را

بگویم:

روال انتشار کتاب در ایران در سنوات مختلف بسته به قوانین و وضعیت بازار فرق کرده است. ولی روال جاری دهه90 شمسی تقریبا به شکل کلی زیر است:

1- تدوین اثر توسط مولف یا ترجمه آن

ارائه ترجمه یا تالیف به چندین ناشر

تفاوت مولفین/ مترجمین ( هر دو را پدید آورنده می خوانیم) و ناشرین با همدیگر از همین‌جا شروع می شود.

اگر پدید آورنده ای مشهور نباشد و یا کار اولش باشد، معمولا ناشرین در پذیرش اثرش بسیار ناز کرده و دست به عصا هستند.

در مورد پدید آورندگان با نام، احتمالا همان ناشر اول قبول کند

در مورد ناشرین هم بسته به صاحب نام بودن/ تهران یا شهرستانی بودن و …. حق انتخاب خیلی متفاوت است

پس از پذیرش اثر توسط ناشر؛ که معمولا یک مرحله داوری توسط خود ناشر یا مشاوران وی را پشت سر گذاشته، اصولا اثر به ویراستاری می‌رود و  بعد از ان صفحه آرائی و بقیه موارد

درست است!
مرحله اصلی یادم رفت بگویم. همچنانکه اصولا در بسیاری از موارد به عمد فراموش می‌شود. پس از پذیرش اثر و قبل از هر اقدامی لازم است ناشر و پدید آورنده، به توافق رسیده و وضعیت حقوق مادی و معنوی اثر را مشخص کنند.

این مرحله همان « عقد قرارداد » است که کم کم دارد فرا گیر می شود.

فرمت ثابتی برای قرارداد وجود ندارو ولی عمدتا حقوق مادی پدید آورنده ( حق التالیف. حق التجمه) درصدی از قیمت پشت جلد ضرب در تیراژ .خواهد بود.

بهتر است به ترتیب مجددا بنویسم:

1- تدوین اثر توسط پدید آورنده

2- پیدا کردن ناشر

3- پذیرش اثر توسط ناشر با کمک اوران

4- عقد قرارداد ناشر و پدید آورنده یا وارث قانونی وی

5- ویراستاری متنی/ مفهومی/ ادبی/ ..و..

6- کار گرافیک و صفحه آرائی

7- ویرایش نهایی توسط ناشر پدید آورنده /ویراستار

8-اختصاص شابک

9- در خواست فیپا از کتابخانه ملی/ حدود دو هفته زمان لازم دارد.

10- در خواست مجوز از اداره ارشاد

11- اخذ مجوز پس از انجام اصلاحات لازم

12- ارسال اثر به لیتوگرافی برای تهیه زینک‌ها

13- کنترل ماکت اولیه کتاب

14- ارسال زینک‌ها به چاپخاته

15-ارسال  پنج نسخه از کتاب به اداره ارشاد جهت دریافت فرم اعلام وصول

16-پخش

مجری هر مرحله می تواند بنا به توافق تعیین گردد.

این جریان شکل کلی بوده و اشکال دیگری، نظیر سفارش تالیف یا ترجمه از طرف ناشر،  نیز امکان پذیر است.

مطلب بعدی:
معرفی چند کتاب در موضوع کتاب و نشر